جمع آوری زباله شهری یکی از فعالیت های بزرگ شهری است که شامل هزینه های کلان و مشکلات عملیاتی بسیاری است، انجام عملیات جمع آوری و دفع به دلیل وجود هزینه های سرمایه گذاری (ناوگان وسائط نقلیه) و هزینه های عملیاتی بالا (سوخت، نگهداری و تعمیرات و)... بسیار هزینه بر است و ایجاد بهبودهای کوچک در این حوزه باعث صرفه جویی های بزرگی در مصارف شهرداری ها میگردد. از جمله مسائل مطرح در این زمینه تغییر در الگوی جمع آوری زباله به منظور بررسی الگوهای مختلف و به تبع آن وارد شدن عدم قطعیت در داده ها است. بررسی مساله جمع آوری زباله در شرایط عدم قطعیت میتواند در تصمیم گیری مناسب مدیران و تصمیم گیران در این حوزه نقش بسزایی داشته باشد. در این مقاله، مساله مسیریابی کمان ظرفیت دار (همراه با محدودیت ظرفیت وسایل نقلیه) با در نظر گرفتن شرایط عدم قطعیت برای داده ها توصیف میشود. به دلیل ماهیت غیر قطعی تقاضا (میزان زباله تولید شده) و دشواری تعیین مقدار واقعی آن، یک مدل برنامه ریزی محدودیت شانسی مبتنی بر نظریه اعتبار فازی برای مساله طراحی میشود. همچنین از یک الگوریتم ژنتیک ترکیبی شامل الگوریتم ابتکاری، شبیه سازی تبرید و ژنتیگ به همراه شبیه سازی احتمالی جهت حل مساله پیشنهادی استفاده میشود. نتایج محاسباتی در مقایسه با روش CPLEX بیانگر آن است که الگوریتم پیشنهادی نتایج مطلوبی ارائه میدهد. در انتهای مقاله نیز به بررسی مطالعه موردی جمع آوری زباله درشهر اصفهان پرداخته و سیاست بهینه آن در شرایط عدم قطعیت تعیین میشود.

این پژوهش به حل ابتکاری مسئله مکان یابی تسهیلات ظرفیت دار تک-منبع اختصاص یافته است. در این نوشتار، ابتدا یک روش جستجو ی محلی برای حل مسئله معرفی شده و سپس سازوکار حریصانه آن با دیدگاه تبرید شبیه سازی شده ترکیب می گردد تا توان گریز از بهینگی موضعی را ایجاد کند. در ادامه، سازوکار های هوشمندانه ای برای تسریع آن اتخاذ می شود تا فرآیند جستجو را کارآمد سازد. سازوکار های تسریع یادشده شامل الگوریتم هایی به منظور تمرکز جستجو بر بخش هایی از فضای جواب و نیز الگوریتم هایی به جهت موازی سازی فرآیند جستجو است. به کارگیری هر یک از این سازوکارها صورت کارآمدی از الگوریتم مذکور با ویژگی های محاسباتی متفاوت به دست خواهد داد. نتایج به دست آمده از به کارگیری روش فوق به روی نمونه های معتبر از مسئله مکان یابی تسهیلات تک-منبع، نه تنها از موفقیت آن در مقایسه با بهترین روش های حل موجود حکایت دارد، بلکه آن را به عنوان ابزاری عملی برای به کارگیری روی نمونه های دنیای واقعی مطرح خواهد ساخت.

سازمان های تولیدی به دلیل پیچیدگی های تولید نیازمند توجه به مفهوم استراتژی هستند، در این صورت سازمان، حتی در مواجهه با مسایل پیچیده تولید از یک منطق نسبی برخاسته از استراتژی سازمان برخوردار خواهد بود. منابع در سازمان های ساخت و تولید نقش زیرساختی دارند. با انجام مروری بر دیدگاه های رایج مدیریت استراتژیک در ساخت و تولید دریافتیم اخیرا دیدگاه منبع- محور بسیار مورد توجه سازمان های کسب و کار ساخت و تولید قرار گرفته است. دراین تحقیق، تئوری منبع- محور در راس تصمیم سازی های استراتژیک ساخت و تولید قرار گرفته و مساله استراتژی تعیین پایگاه مناسب توسعه ظرفیت تولید با رویکرد استراتژیک، مورد نظر تحقیق است که این رویکرد رویکرد منبع- محور است و به کمک آن به حل مساله تحقیق پرداخته ایم. در این روش حل با ایجاد ماتریس های مناسب و تشکیل آن ها به صورت ماتریس وزن معیارهای ساخت و تولید و ماتریس سایت- منابع اجرایی تولید و همچنین ماتریس منابع اجرایی- معیارهای ساخت و تولید و در آخر انجام ضرب این ماتریس ها، گزینه های پیشنهادی و فرصت های موجود را مورد ارزیابی قرار دادیم. در نتیجه با تحلیل کمی ماتریس تصمیم سازی با نگرش منبع- محور، سایت بهینه برای افزایش ظرفیت تولید تعیین می شود. در مورد مطالعه این تحقیق که تعیین سایت مناسب برای افزایش تولید محصول L90 در شرکت ایران- خودرو بوده است سایت خراسان از میان سه سایت مورد بررسی با رویکرد منبع- محور انتخاب شد.

در ادبیات تخصیص ترافیک، با فرض نامحدود بودن ظرفیت کمان های شبکه، روش هایی نظیر روش فرانک- ولف قابلیت حل کارای این مساله را دارند. زیرا در این روش ها زیر مساله خطی شده معادل یافتن کوتاه ترین مسیر بین مبدا- مقصدها است. ولی در واقعیت ظرفیت کمان های شبکه محدود است و برای دست یابی به نتایج واقعی تر از حجم جریان ترافیک کمان ها، در نظر گرفتن محدودیت ظرفیت کمان ها لازم است. در نظر گرفتن صریح این نوع محدودیت در مساله تخصیص ترافیک سبب تبدیل زیر مساله خطی شده به مساله جریان چند کالایی با هزینه کمینه می شود که حل آن را مشکل می سازد. روش دیگر درنظر گرفتن محدودیت ظرفیت کمان ها به صورت ضمنی، و استفاده از تابع جریمه حساس به ظرفیت کمان های شبکه است به نحوی که افزودن این تابع به توابع زمان سفر کمان ها سبب رعایت محدودیت ظرفیت کمان ها شود. در این نوشتار تابع جریمه مناسب برای این منظور پیشنهاد، و کارایی آن در حل مساله تخصیص ترافیک با محدودیت ظرفیت با حل چند مثال مورد بررسی قرار می گیرد. نتایج این روش با سایر روش های در نظر گرفتن محدودیت ظرفیت، نظیر استفاده از روش تابع جریمه داخلی (IPF) و ضریب لاگرانژ افزایشی (ALM)، مورد مقایسه قرار گرفته است. همچنین نتایج کاربرد این روش برای شبکه واقعی شهر مشهد، به عنوان یک مثال واقعی، که در آن کمان های منتهی به چراغ های راهنمایی با محدودیت ظرفیت در نظر گرفته شده اند، ارایه شده است.

مساله مکان یابی هاب یکی از موضوعات جدید در حوزه مسائل مکان یابی است. این دسته از مسائل، کاربردهای فراوانی در سیستم های حمل ونقل دارند. در این پژوهش، مساله مکان یابی تخصیص هاب مرکز با در نظر گرفتن محدودیت ظرفیت، بررسی می شود. هدف از مدل ارائه شده، یافتن مکان هاب ها و مشخص کردن نحوه تخصیص گره های غیرهاب به هاب است به گونه ای که بیشینه زمان سفر بین جفت گره های مبدا- مقصد، کمینه شود. از آنجایی که مساله تحت بررسی از نوع مسائل ناچندجمله ای سخت محسوب می شود، در این تحقیق دو الگوریتم فراابتکاری شامل الگوریتم های بازپخت شبیه سازی شده و اجتماع مورچگان، توسعه داده می شود. کارایی الگوریتم ها از طریق حل تعدادی مثال عددی که از مجموعه مسائل شناخته شده پست استرالیایی (AP) برگرفته شده، ارزیابی می شود و نتایج به دست آمده با راه حل های نرم افزار Lingo مقایسه می شوند. نتایج مثال ها حاکی از کارایی مناسب الگوریتم های توسعه داده شده است.

هدف: مساله پسرک روزنامه فروش یکی از مدل های پرکاربرد و مهم در حوزه کنترل موجودی است. در واقعیت صنایع زیادی وجود دارد که محصولات آن ها در زمره مساله پسرک روزنامه فروش قرار می گیرد مانند کالاهای فصلی، محصولات غذایی؛ اما در عمل محدودیت های بیش تری نسبت به مفروضات مساله پسرک روزنامه فروش وجود دارد. در این نوشته سعی شده است تا جهت انطباق بیش تر مساله با دنیای واقعی برخی از محدودیت های هنگام تولید ازجمله حالت برون سپاری، محدودیت ظرفیت و کالای مرجوعی به مساله اضافه شوند.روش شناسی پژوهش: این پژوهش بر اساس مطالعات کتابخانه ای و توسعه مدل سازی ریاضی صورت گرفته است.یافته ها: در مساله پسرک روزنامه فروش پارامترهای مهمی نظیر برون سپاری، محدودیت ظرفیت و ارجاع کالا وجود دارد که در این پژوهش تاثیر هر یک از این پارامترها بر میزان سودآوری مورد ارزیابی قرار گرفته است.اصالت/ارزش افزوده علمی: توسعه مساله پسرک روزنامه فروش در شرایط برون سپاری و ارجاع کالا و محدودیت ظرفیت.